กะรัต (Carat) เป็นหน่วยที่ใช้วัดน้ำหนักอัญมณีหลายชนิด เช่น เพชร, ทับทิม, บุษราคัม, โกเมน, ทองคำ และ เพทาย เป็นต้น เป็นหน่วยวัดที่ใช้กันแพร่หลายในทั่วโลก และยังจัดให้เป็นหน่วยวัดมาตรฐานของอัญมณีอีกด้วย ซึ่งถ้าเทียบจากระบบเมตริกแล้วจะได้เท่ากับ 1 กะรัต มีค่าเท่ากับ 0.2 กรัม, 5 กะรัตเท่ากับ 1 กรัม และ 142 กะรัต เท่ากับหนึ่งออนซ์ หรือถ้าเป็นทอง 24 กะรัต จะมีค่าเท่ากับความบริสุทธิ์ 99.99% แต่ทองมักจะไม่ค่อยนิยมเรียกกันเป็นกะรัตเท่าไรนัก จะเรียกตามน้ำหนักมากกว่า

สำหรับเพชรจะมีหน่วยวัดน้ำหนักเพชร มีค่าเท่ากับ 1 กะรัต เท่ากับ 100 สตางค์ โดยเพชรทรงกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง (Diameter) ของเพชร 1 กะรัต จะอยู่ที่ 6 มิลลิเมตร โดยเพชรที่มีขนาดเหมาะสำหรับทำแหวนเพชรแบบเม็ดเดียว (Solitaire Ring) นั้น จะนิยมทำตั้งแต่เพชรที่มีขนาด 10 สตางค์ ขึ้นไป เพชรยิ่งมีขนาดใหญ่หรือกระรัตมากจะยิ่งมีราคาแพง โดยเพชรขนาด 2 กะรัตจะมีราคาแพงกว่าเพชรสองวงที่มีน้ำหนักวงละ 1 กะรัต

แต่น้ำหนักเพชรก็ไม่ใช่ตัวกำหนดราคาเสมอไป จำนวนกะรัตที่มากหรือเป็นเพชรเม็ดใหญ่บางครั้งก็อาจจะมีราคาถูกกว่าเพชรที่มีกะรัตน้อย เพราะราคายังกำหนดด้วยปัจจัยอื่นตามหลัก 4 C’s ได้แก่ สี, ความสะอาด, ขนาดและการเจียระไน สิ่งเหล่านี้จะเป็นตัวกำหนดว่าเพชรมีคุณภาพดีขนาดไหน ดังนั้นในการเลือกซื้อก็อย่าลืมเรียกใบเซอร์หรือใบรับรองเพชรเม็ดนั้นจากร้านค้ากันด้วย เพื่อเป็นตัวการันตีได้ว่าเพชรที่คุณซื้อเป็นเพชรที่คุณภาพดีและได้รับการยอมรับจากสถาบันกลางอัญมณี